Gayê şoxiyan

Van demên dawî ez li rewşa dewleta tirk mêze dikim gayê şoxiyan tê bîra min, li herêma Xoşkarê(Sancak) gotinek heye li her derê tê qezîkirin. Wexta ku du mirov bi hev re henekan bikin û bikenin ên din dibêjin tu çi weke gayê şoxiyan devê xwe vedikî lo...wextekî li Xoşkarê di gundê Şoxê de gayekî mirovekî hebûye pir mezin û navdar bûye gelek bikir ji bo vî gayî diçin Şoxê berê li dev û diranê ga mêze dikin, ka pîre yan na, lê bikir tev xwidiyê ga li ser nirxê li hev nakin ji bo wê gelek bikir tên û diçin, paşê kî ku tê gundê Şoxê wê malê ew ga devê xwe vedike û ber bi wî mirovî ve tê. Em îro li aliyê rêzanî û aborî de li dewleta tirk dinêrin bûne fena gayê şoxiyan, kî ku ber bi wan tê ew hem devê xwe vedikin fena gayê şoxiyan hem jî destên xwe weke parsekan... rayedarên dewleta tirk dibêjin xwezî hemû dewlemendiyên gerdûnê û sed milyon jî leşkerên me hebûna me têra xwe li kurdan bidana me ew tev di şûrê osmanî de derbasbikirana yek kurdek li ser rûyê dinyayê nehiştana hemû bikuştana....

Komara ser xwîn û nêmê...

Her dem tirkan dewletên xwe li ser xwîna gelan û nêmê ava kirine. Mirov li dîroka tirkan mêze dike tu car bi keda xwe kevirek nedane ser kevirekî nexebitîne, xwêdan nerijandine qet di qadek jiyanê de ji bo mirovatiyê tiştek nekirine, em li dîroka kalikê wan ên qaşo navdar jî mêze dikin dîsa wisa ye, di aliyê huner, zanyarî, zanistî, pîşesazî, nûvedan, saxî û tenduristiyê de bi dû xwe afirandinek nehiştine. Yek taybetiyekî wan heye ew jî talan e. Fena gembolan di bin siya tûyê de dirêj bûne û tim çavê wan li erd, namûs, mal û milkê xelkê bûye. Wexta ku birçî jî bûne weke keftarê kor ê pişt kul û serî bi vizik, bi yek çavî li der û dorên xwe mêze kirine, ka li ku çi heye. An jî çi li ber çavên wan dikeve gava ku tiştekî balkêş an jî dewlemendiyeke rind bibînin, ger çav jî lê bibire bê guman êriş dikin û talanê tînin. Mînak, filan gund an jî bajar dewlemend e, di cih de biryarê digirin êrişî ser dikin, mirovan dikujin hemû dewlemendiyên wir kaş dikin tînin. Qîz, bûk û jinên rind û bedew jî ji xwe re tînin. Qaşo dikin kewaniya malê. Hemû qefçiliyan jî ser navê ola îslamê dikin, qaşo xwe weke nûnerê îslamê dibînin.

Nijadkujî

Em wexta ku li dîroka gerdûnê mêze dikin dewletên ku herî zêde mirov kuştine komkujî û nijadkujî kirine tirk in, heta di dîroka nêz de Adolf Hîtler jî di bin bandora Ebdilhemîdê duyemîn, Enver, Talat û Cemal paşa de maye. Ger pêşde Evdilhemîd paşê jî Îtihat Terakî di salên 1891-1896, 1908, 1909, 1915-1922`yan de nijadkujî nekirana dibe ku Adolf Hitler jî ew bêtar û karesata neanîna serê cihûyan. Çimkî Adolf Hîtler dibêje ``osmaniyan li gelê ermen xist lê kî wan bi bîr tîne ``. Qaşo 24` ê gulana 1915`de Îngilistan, Firensa û Sowyetistanê ji bo qefçiliyên tirkan danezanek hevpar weşandin. Li hember osmaniyan lê mixabin wan jî paşê durûtîkirin, hê jî hevşêwe tevdigerin, gelê fileh dixapînin û dikin dehiyê fêlxirabiyên xwe, îro li hember gelê Kurdistanê jî dîsa wê qefçilyê dikin ew dewletana.

Çîroka çêlên dêlegurê

Tê gotin di sala 1979`de otobûsek ji bajarê Qersê rêwiyan tîne bajarê Garînê di têketina deriyê bajêr de hinek rastgirên MHP’ê otobûsê didin sekinandin yek ji wan diçe hundirê otobûsê li çepgiran digere. Ciwanekî pordirêj dibîne, gazî hevalên xwe dike dibêje, reîs(serek)min komûnîstek dît, ez wî çawa bikim. Reîs dibêje ji wî şertê îslamê pirsbike...? rastgir vedigere ji ciwanê pordirêj dipirse dibêje ka ji min re bibêje şertên olê îslamê çend in, ciwan bersiv dide dibêje, şertên îslamê pênc in, rastgir careke din ji reîs dipirse dibêje, reis ev komûnîsta dibêje şertê îslamê pênc in hûn çi dibêjin, reîs dibêje heta ku ew nebêje şertên îslamê neh tu lê bide...bikute.

Bûyerên dawî

Ji tîrmehê û vir ve gelek bûyerên nû qewimîn lê dewleta bêkêr dîsa hemû guneh kirin stûyê ciwanên Kurdistanê, 19 tîrmeh 2008’an li çewlikê gundekî navçe a Darahênê de(warê mêrg) dewleta kûr nijadkujî kir, di 27`ê tîrmeh 2008`an de li Konstantîniyê, di navçeya Gungorenê de 28`ê tîrmeh 2008`an de jî li Kerkukê komkujî kir lê guneh jî avêt ser kurdan, qaşo wezîrê karê hundir ê derewîn, Beşîr Atalay daxuyani da çapemeniya tirk bi awayekî bêşermî got ev bûyera PKK`ê kiriye.

Dewleta osmanî û têkiliyên cihûyan

Padîşahê osmanî F.S.Mehmet di sala 1453`yan de bajarê Konstantînopolisê ku dagir kirin dike bang li gelê cihû kir ew dawetî erdnîgariya osmanî kirîbûn paşê 1492`yan de dewleta Endûlis ku ji holê rabû cihûyên Îspanyayê jî hatin erdnîgariya osmanî bêtir jî li bajarê Konstantînopolîsê bi cih bûn li taxa Galatayê de dest bi bankêriyê (selefxur) kirin dewlemendên cihû ketin qesra osmaniyan. Ji aliyê rêzanî û aborî ve jî ji dewleta osmanî re alîkarî kirin ji bo wê bandora cihûyan hem li ser qesra osmanî hem jî li ser karger, rayedar û paşayên osmanî çêbû. Ji sala 1492 bigirin heta roja îro 516 sal in tirk her dem ji hemû dewlemendên cihûyên gerdûnê re deyndar in, îro jî komara tirk ji Sorosan re deyndar e. Weke tê zanîn dewleta osmanî ji ber deyndariya cihûyan hilweşiya, di dema apê Evdilhemîdê duyemîn, Evdilezîz (1876) dewleta osmanî heta ber qirikê ji sîxurên cihû re deyndar ketiye. Îro dewleta tirk ew qas ji her kesî re deyndar e lê dîsa jî hemû dewlemendî û çavkaniyên pereyên welat dide çekan dikire, bombe, top, tankan û balafirên şer û di ser gelê Kurdistanê de fena baranê dibarînin. Lê mixabin li hember bêkêriya tirkan dinya bê deng dimîne, lê gelên ku li Tirkiyeyê dijîn her dem birçîne. Dewlet bixwe jî tim ji hemû dewletên weke DYA, YE dêyndar e.

Têko Bekes