Edo Makuyi

Di sedsala 21'an da, Zêdetir ji 21,000 peyvên Zanistî, xwe jî bi Kurdî (her sedsalek, 1000 peyv)


Zanist 1

1-Ji kešfkirina Gaza vejîner heya mirina bi gîyûtînê...

Antoine Lavoisier, kašifê sereke yê gaza Oxygen'a li hewayê bû ku di sala 1794'an di temenê 50 salîya xwe da, bi tohmet û gumana xîyanetkirin li dijî dewleta Firansayê, teslîmê gîyûtînê bû.

Edoyê Xayîn

2-Fauja Singh, di temenê 89 salîya xwe da, jiber nexwešîyek ku wî pirî caran xembar dikir(... more



Mehmet_Cobanoglu

EZ KEÇİM KEÇA KURDANIM


Ez nedil îm nebende û nexulam im
Neyarê me pir xêvike pir nezane
Ez rabûm, êdî heşyar bûm ez pîya me
Ez keç im keça kurdan im, pir jî zane

Me sîteme me qetrane ar dibare
Neyar hatin kerî kerî zeman tarî
Di bakûrê di başûrê şer girane
Guminî ket tankan, topan gule barî

Min re bêjin keça Kurda şêrê Kurda
Ez tu car destê xwe nadim wan... more



Edo Makuyi

Çîroka Kešfkirina Fosfor ji Mîza Merivan


Felsefe û Çîroka keşfkirina Fosforê(Phosphor):
Di sala 1669’an da Henning Brand ku kîmîgerek Almanî ye, hewl da ji kereste û mevaddên erzan, zêr çêbike. Jiber ku hingî, Zêr wek kamiltirîn metal dihate zanîn loma jê ra Metala Esîl digotin. Bi bawerîya merivên wî çaxî, tu tişt bi qasî meriv û maddeyên pêkhateya wî/ê, esîl, torin û yekta nînin. Loma texmîn dikirin ku hin unsurên bedena... more



Edo Makuyi

Gotinên Navdaran û yên nav daran( Edo Makûyî)


Felsefeya Gotinên Navdaran û yên nav daran

1-
Eger tu wek çêlekeke mezin bî, yê Te bidošin.
Eger wek kerek bihêz bî, yê barê giran li pišta te bikin.
Eger wek hespek lezgîn bî, yê sîyarê te bin.
Tenê ji fehmkirina te ditirsin.....

Šerîetî

Edoyê ne- fehm....

2-
Hûn Dest bi xebatê bikin, karîn û šîyana pêkanîna wê dê bixwe were.

... more



Edo Makuyi

Gelo Minminîk, dikare Tofaneke terikî rake!


Gelo Minminîk, dikare tofanê rake!
Bandora Minminîkî, çî ye?
Esera Minminîkî, dibêje ku tiştên herî biçûk jî dikarin guhertinên herî mezin pêkbînin û ev bêje di pêşbînîkirina rewşa hewayê da jî pir tê bikaranîn çimku pergala Nexêzokî yan sîstema ku Xettî nîne, vê fenomena pir ecêb bi awayeke zanistî, şirove dike.
Gelo her tiştên cîhanê, girêdayî hevodin in û çêdibe ku... more



zîwer îlhan

BERGEHA ZIMAN Û EDEBIYATÊ


Her ziman bergehek e. Bêje û hevokên wî zimanî bergeha mirov diguherînin. Cûdatiya zimanan cûdatîya nêrîna mirovan e. Ku mirov bi zimanekî din dipeyive, derîyekî dinyakê din vedike. Ku mirov diçe dinyakê din ji xwe nêrîna mirov jî tê guhertin. Ew nêrîn hest û hişên mirov jî diguherîne.

Nêrîn, dîmen û bergeh, şibakeyên bibêje ne. Çawa dîmena her şibakeyê ne weke hev be,... more



Xaki_Bingol

Erda Sar


Li ber dîwarekî wêran,
Dayikekî reşgirêdayî,
Di dest de dilê wê,
Hêsrên bêkesiyê,
Bi pêşa dilê xwe paqiş dikir...
Mirinê herêm dorpêç kiribû...
Zulmê dest dirêjî dê û xwişka xwe kiribû...
Wext li hespekî kumêt siwar,
Bê nal û bizmal,
Ber bi şeva tarî ve,
Bi çargavî dibeziya...
Dengê Pêlavê sêrbazên bi apolet,
Xakeke pîroz... more



Xaki_Bingol

Dilê Sêwî


Bi tîna ramûsanên ji lêvan,
Ji xewneke kûr şiyar bû,
Dilê min ê sêwî...
Hêviya min,
A ku di çavên zarokatiya min de,
Bê mirad û mexsed,
Di deriyê dilê min re bi çapelûkan,
Ber bi asoyeke kesk ve rê digirt...
Xewên min,
Ên ku min bi pêsîrên şevê gojî dikir,
Êdî wekî qîzeke çardeh salî,
Bi memikên şevê şa dibû...
Qam û bejna... more



Edo Makuyi

Nûtirîn Kešfên NASA'yê: Vedîtina 9 Gerstêrkên ku dišibin Erdê


Nûtirîn keşfên NASA’yê: hebûna 9 Gerstêrk ku dişibin Goga Erdê û îhtîmala hebûna jîyanê li ser wan pir zêde ye
NASA da zanîn ku Teleskopa Fezayî ya Kepler, 1284 Gerstêrk ku derveyî kehkeşana Menzûmeya Şemsî ne, keşf kirîye ku li ser 9 jê, îhtîmala hebûna jîyanê pir pir zêde ye. Bi vê keşfa nû, hejmara Gerstêrkên keşfbûyî bi rîya Teleskopa Fezayî ya Kepler’ê bû 2 qasî hejmara berê.
... more



Edo Makuyi

Eger Erd li dora xwe nezivire, dê çi bibe?


Eger hereketa gerstêrga Erdê li dora xwe bisekine hingî dê tofanên ku leza wan 1670 km/seetekê ne, li ser Xetta Istiwayê( Equator) pêkwerin ku dikarin jîyana ser goga Erdê, jiholê rakin.

Xetta Istiwa, navê xetteke ferzî ye ku goga Erdê dike du bešên nîvgoga Bakûr û nîvgoga Bašûr. Ev xêz di nîveka her du cemserên Bakûr û Bašûr da ye û fasileya hemû nuqteyên ser vê xettê ji her du... more


Sayfalar

Helbest

Min dil danîn bi çavên dilê xwe li meşa dilan
………………bi guman li dora xwe dinêrîn
Wek evdal bûn, peyam li min, pelik di dest de bûn